Obwodnice ? nadzieje i rzeczywistość

  • Views 1594
  • Rating 12345

Ruch samochodowy stwarza mieszkańcom miast i osiedli wiele kłopotów. Rozwiązaniem tych problemów ma być budowa obwodnic. Doświadczenia pokazują jednak, że w większości przypadków nadzieje te są złudne. Wybudowanie nowych dróg nie zmniejsza ruchu na starych drogach, a nowe w krótkim czasie zapełniają się samochodami.

Ten pozorny paradoks opisali Dawid Lewiss w 1977 roku oraz Martin Mogridge w 1990. Stwierdzili oni, że poszerzenie starej drogi lub budowa nowej powoduje wzrost liczby samochodów do takiego stopnia, by zapełnić stworzoną dla nich przestrzeń. Im drogi są szersze, tym więcej jest na nich samochodów i znów dochodzi do powstawania korków. Zjawisko to nazwane zostało prawem Lewissa-Mogridgea.

To nie jest hipoteza, lecz prawo potwierdzone w praktyce. Na przykład w Warszawie w ostatnich latach poszerzono kilka ulic, zbudowano dodatkowe mosty i obwodnice. Inwestycje te miały zwiększyć przepustowość ulic i tym samym zlikwidować tworzące się na nich korki. Tak się nie stało. We wszystkich przypadkach w ciągu kilku tygodni, a najdalej kilku miesięcy, liczba samochodów na tych ulicach przekroczyła powiększoną przepustowość. Co ciekawe, na sąsiednich ulicach ruch samochodowy wcale nie zmalał. Podobne zjawiska obserwowano w wielu innych miastach na całym świecie.
Ciekawe jest to, że prawo Lewissa-Mogridgea działa w obie strony. Zmniejszenie przepustowości jakiejś ulicy, jak np. jej zwężenie czy ograniczenie dopuszczalnej prędkości, automatycznie zwiększa płynność ruchu i likwiduje korki.
Wyjaśnienie tej prawidłowości jest proste. Nowa droga skraca czas potrzebny na przebycie odległości z domu do miejsca przeznaczenia. Wielu ludzi, którzy do tej pory korzystali z komunikacji zbiorowej przesiada się do samochodów. Małżeństwa, które do tej pory jeździły jednym samochodem, zaczynają jeździć dwoma i tak dalej. Samochodów więc przybywa i to szybko. Wkrótce pojawiają się korki, tak jak poprzednio, tylko stoi w nich więcej samochodów. O skutkach dla okolicznych mieszkańców lepiej nie mówić ? ich sytuacja zawsze ulega pogorszeniu.

Stwierdzono też, że czasami dodanie nowego połączenia może spowodować przedłużenie czasu przejazdu samochodem. Takie zjawisko nosi nazwę paradoksu Braessa od nazwiska niemieckiego matematyka, który wyjaśnił rzecz od strony teoretycznej. Wskazał nawet ulice w konkretnych miastach, których zamknięcie spowoduje lepszą płynność ruchu samochodowego. Jego obserwacje i rozważania zostały potwierdzone w praktyce w takich miastach jak Nowy Jork, Stuttgart, Londyn.

Trzeba pamiętać, że każda nowa droga to mniej przestrzeni życiowej dla ludzi oraz dewastacja środowiska naturalnego. Budowa nowej drogi powinna więc być starannie przemyślana i poddana skrupulatnej analizie co do skutków, jakie faktycznie przyniesie.

Spróbujmy przewidzieć efekty działania prawa Lewissa-Mogridgea i paradoksu Braessa w odniesieniu do planowanej obwodnicy Nowosolnej. Mieszkańcy tego osiedla domagają się przyspieszenia budowy obwodnicy i co jakiś czas blokują drogi żeby wymusić na władzach odpowiednie decyzje. Spodziewają się zapewne, że nowa droga poprawi komfort ich życia.
Obwodnica Nowosolnej ma przebiegać od zjazdu z autostrady do Ronda Solidarności. Będzie więc dublowała w znacznej mierze istniejącą ulicę Pomorską i przebiegała przez liczne w tej okolicy osiedla. Kierowcy, których cel podróży leży w północnej lub zachodniej części Łodzi nadal będą jeździć starą trasą. Ruch na ulicy Brzezińskiej prawdopodobnie nie zmaleje. Nie zmaleje również ruch na ulicy Pomorskiej, bo kierowcy z miejscowości leżących na północ od Rynku w Nowosolnej nadal będą nią jeździć. Obwodnica stanie się natomiast atrakcyjna dla samochodów zjeżdżających z autostrady i jadących do Centrum Łodzi lub jej południowych dzielnic. Będzie to najkrótsza droga z autostrady do Łodzi. Liczba samochodów przejeżdżających przez Nowosolną z całą pewnością wzrośnie. Tyle tylko, że zamiast dwóch przelotowych ulic będą w tym osiedlu trzy.

Jerzy Strzałkowski

 


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *