Wnioski wynikające z analizy budżetu gminy

  • Views 4326
  • Rating 12345

Dla większości z nas, każdy większy budżet, a do takiego należy budżet naszej gminy to terra incognita.

Budżet składa się z szeregu pozycji, często kwoty poszczególnych pozycji wyszczególnione są co do złotówek i  groszy. Każda wyszczególniona w budżecie suma wymagałaby zastanowienia i komentarza. Dlatego też piszę ten artykuł aby przybliżyć te z pozoru skomplikowane zależności, szczególnie, iż odnoszę wrażenie, ze sam budżet jest niezrozumiała materią dla części radnych ( przy okazji przydałby się w gazecie artykuł oceniający pracę poszczególnych radnych, tak jak to się robi w przypadku posłów i radnych miejskich. Nie jest to żadna złośliwość, tak dzieje się prawie we wszystkich zawodach).
Artykuł ten postaram się napisać przejrzyście, stąd  zawarte dane nie będą bardzo precyzyjne i wielkości liczbowe podam w zaokrągleniu do 2-3cyfr znaczących (np. zamiast 2miliony 744tysiące 372 zł  podam 2,7 lub 2,74 mln zł).
Każdy budżet składa się z dochodów i wydatków. Obecnie zaplanowane dochody naszej gminy to niewiele ponad 17mln zł. Składają się nań następujące główne pozycje:

  • Wpływy z tytułu odpłatnego nabycia praw własności                – 2mln zł
  • Wpływy z podatku rolnego od osób prawnych (firmy)              – 1,6mln zł
  • Wpływy z podatku rolnego od osób fizycznych (mieszkańcy) – 1,8mln zł (w tym podatek rolny od rolników  – 0,2mln zł)
  • Wpływy z budżetu (odpis z PIT i CIT)                                     – 6,7mln zł,   CIT jest bardzo mały.
  • Subwencja oświatowa                                                         – 3,7 mln zł

Ponadto jest szereg dotacji i pozycji  niekiedy drobnych, ale one nie ważą znacząco  na budżecie gminy.

Już pierwsze spojrzenie na te cyfry pozwala wysnuć ważne wnioski dla każdego z nas, a równocześnie stanowić pewną wskazówkę jak powinny być wydatkowane nasze pieniądze. Oto te pierwsze wnioski:

  • Przychody są wynikiem pracy wszystkich mieszkańców, ale największe wpływy budżetowe są od mieszkańców, którzy pracują poza gminą ( to są w przeważającej mierze pozycje 3 i 4 naszych wpływów).
  • Pogłębiony wniosek jest następujący. Wójt (nie urzędnik)  powinien wykonać olbrzymią akcję propagandową, niekiedy z udaniem się osobiście na rozmowy, aby przekonać osoby niezameldowane w naszej gminie (czasami są przeszkody formalne), aby PIT-y rozliczać w naszej gminie.  Tak robi prezydent Warszawy. Natomiast osoby mieszkające tutaj od lat, a dotychczas nie zameldowane i nie płacące tutaj PITu nie powinny stawiać roszczeń w stosunku do gminy. Płacone podatki tylko od nieruchomości nie są wystarczające na jakiekolwiek inwestycje. To są sprawy oczywiste, że aż nie chce się o tym pisać.
  • Dalszy wniosek to ten, że podatek od rolników nie ma praktycznie dużego znaczenia w przychodach.
  • Sprzedajemy nasz majątek gminny ? czy to jest dobrze , mam duże wątpliwości. Na jakie cele pójdą pieniądze ze sprzedaży? Tu należy przeprowadzić głębszą analizę.

Celowym jest porównanie naszego budżetu z budżetami innych gmin. Wybrałem gminy z naszego powiatu, jakkolwiek są materiały z innych jednostek samorządowych. Dokonałem porównania trzech gmin o podobnym strukturalnym  charakterze ? Nowosolna, Brójce, Andrespol. Trzy pozostałe gminy ? Koluszki, Rzgów i Tuszyn mają charakter miejsko-rolniczy z burmistrzami u władzy.
Podstawowe dane o tych trzech wybranych gminach zawiera poniższa tabela:

Gmina Ludność
w tysiącach
Powierzchnia
km2
Przychódmln
Przychód z PIT
mln zł

Andrespol

   12,8

   23,8

   32,3

   9,4

Brójce

    6,0

   69,1

   16,0

   3,3

Nowosolna

    4,3

   54,0

   17,3

   6,7

Bez dokonywania przeliczeń widać, że przychody na jednego mieszkańca są w obu gminach: Andrespol i Brójce w przybliżeniu takie same. Natomiast planowany przychód w gminie Nowosolna jest około 40% większy. Gdybyśmy mieli taki sam przychód na jednego mieszkańca jak w obu wymienionych gminach to nasz przychód wynosiłby około 12 -13mln zł. Czyli w naszej gminie mamy ponad 4mln zł więcej. Jest to bardzo dużo, jesteśmy gminą względnie bogatą.

Wydatki kształtują się w poszczególnych gminach na poziomie zbliżonym do dochodów. Nie chciałbym tutaj zanudzać czytelników liczbami, ale trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie. Jeśli jest tak dobrze, to dlaczego jest co najwyżej średnio albo źle? Artykuł w gazecie to nie dogłębna analiza problemu. Od tego jest rada, a szczególnie przewodniczący i dwie komisje: finansów i rewizyjna . Ja przedstawię tylko jeden wydatek i to tabelarycznie ? wydatki na utrzymanie urzędu, w szczególności urzędu wójta.

Gmina Liczba mieszkańców
w  tys
Wydatki
mln zł
Wydatki urzędu
mln zł
Wydatki urzędu wójta
tys. zł
Andrespol    12,8    35,9       2,7     145
Brójce      6,0    16,0       2,3     144
Nowosolna      4,3    17,3       2,8     176

Co wynika z tej tabeli? Jeżeli wydatki urzędów nie zależą od liczby mieszkańców, to należy wystąpić z inicjatywą uchwałodawczą i zlikwidować małe gminy, bo wtedy więcej pieniędzy pozostanie na inwestycje (tu też o inwestycjach przydałby się artykuł).  To oczywiście jest żart, ale on wynika z sytuacji jaka panuje u nas.

Tak na marginesie powiem, że czułem się zażenowany, gdy na kwietniowym posiedzeniu rady wójt zaproponował bardzo niskie stawki dla członków OSP (akcje gaśnicze, szkolenia, dyżury). Obcina się złotówki ludziom narażającym zdrowie i życie  a wydaje  tysiące czy dziesiątki tysięcy na inne nieuzasadnione cele.

Takich tabel mógłbym sporządzić wiele, ale one nie wniosą nowych materiałów do rozważań. Będą podobne jak wnioski z ostatniej tabeli. A wnioski z tej tabeli i poprzedniej są wg mnie bardzo krytyczne i chyba są one oczywiste dla każdego. Ja powiem delikatnie ? nie szanuje się naszych pieniędzy.

Kończąc ten artykuł trzeba sformułować generalne wnioski. Obecnie widzę tylko dwa rozwiązania:

Rada dokona zdecydowanej korekty budżetu. Ale to jest prawie niemożliwe. Powodów jest kilka. Najważniejsze to: złe zarządzanie urzędem i gminą, niekompetencje przewodniczącego komisji finansów (jak można było zaakceptować taki budżet), zbyt duża podległość Rady wójtowi i brak spojrzenia całościowego na gminę.

Rozwiązanie radykalne ? władze podają się do dymisji, albo są odwołane, a nowa władza spróbuje w ciągu kilku lat doprowadzić gospodarkę finansową do porządku. Koszty referendum i wyborów  w porównaniu do strat ponoszonych są żadne. To jest mniej niż my płacimy naddatku na urząd wójta w stosunku do innych gmin.

Ten artykuł piszę nie dlatego, że czuję jakąś wrogość do kogoś. Piszę bo chcę tu żyć, chcę aby gmina rozwijała się jak najszybciej, płaciłem tu duże podatki i płacę dalej, nic nie otrzymałem od gminy, ale chcę jednego ? aby te nasze pieniądze były wydatkowane należycie  a przede  wszystkim  rozsądnie. Człowiek znosi wiele myśląc, że nastąpi opamiętanie. Ale tak się nie dzieje. I czara się wylała.

I jeszcze jedno ? apeluję, aby na radnych kandydowali ludzie, którzy mają duże zacięcie do działania społecznego i posiadają dobre podstawy techniczno-ekonomiczno-zarządzające nawet bez formalnego wykształcenia w tym kierunku.

Roman Zarzycki

 


One thought on “Wnioski wynikające z analizy budżetu gminy

  1. Rada Gminy Nowosolna przyznała bardzo dużo pieniędzy dla Urzędu Wójta Bystrońskiego. Pierwsze pytanie, które się od razu nasuwa brzmi: CZY, I JAKIE, RADNI MAJĄ KORZYŚCI Z TEGO, ŻE POMPUJĄ PIENIĄDZE W TEN URZĄD???

    Pomysł opisania pracy poszczególnych radnych w gazecie – bardzo dobry!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *